In gedachtenis: Frans Schimmel – 12 september 1943 – 24 september 2020

In de nacht van 23 op 24 september overleed Frans Schimmel, in zijn slaap. Hij was eraan toe, na alle moeizame weken en maanden die eraan vooraf gingen. Al langere tijd had hij last van hartfalen en in de loop van de tijd werd dat steeds wat erger. Na de laatste ziekenhuisopname in augustus kwam hij thuis en constateerde: ‘ik kan niets meer.’ Een klein stukje lopen kostte hem al enorm veel energie. Jarenlang was hij in het vrijwilligerswerk actief geweest, bij de Zonnebloem en de voetbal en de Eshofgemeente. Alles had hij geleidelijk aan moeten afzeggen.

Kinderen en kleinkinderen deden in de afgelopen jaren voor hem wat ze konden. Voor Frans was dat dubbel. Enerzijds was hij dankbaar voor hun liefdevolle zorg, anderzijds was het een worsteling voor hem om steeds meer uit handen te geven. Toen hij in augustus merkte dat hij niets meer kon, was dat voor hem het moment om alles rond zijn levenseinde te gaan regelen. Hij zette zijn eigen afscheidsliturgie in elkaar. Hij koos er ook een lezing bij, in dit jaar waarin we het evangelie van Matteüs volgen een heel toepasselijke: Matteüs 16,21-28, het verhaal over Petrus die Jezus terecht wijst en die zich daarmee de woede van Jezus op de hals haalt. Petrus kwam uiteindelijk goed terecht. Frans zei: ‘als hij vergeven wordt, dan mag ik er ook op hopen.’ In korte tijd zette Frans mentaal enorme stappen. Frustratie en ergernis liet hij los. Aanvaarding kwam ervoor in de plaats. Toen de datum van zijn levenseinde was bepaald, kwam er een grote rust over hem. Frans voelde zich bevrijd. De datum heeft hij uiteindelijk niet gehaald: zijn einde kwam spontaan op een eerder moment.

Frans was een mens uit één stuk. Hij deed me aan psalm 24 denken, in woorden van Huub Oosterhuis: hij was een mens met rechtvaardige handen, met een onverdeeld hart, afgekeerd van schijn en leugen, onkreukbaar en met licht geladen, die het goede deed dat moest worden gedaan. Hij was niet altijd makkelijk. Hij mocht je of hij mocht je niet. En soms kwamen zijn woorden er hard uit. Maar zijn hart zat op de goede plek. Vele jaren heeft hij voor Hennie gezorgd, nadat zij door een progressieve spierziekte steeds verder achteruit ging. Hij vond het vanzelfsprekend. Ze hadden elkaar immers trouw beloofd. Het was niet makkelijk en toch was het geen slechte tijd, zei Frans zelf. En ‘alleen had ik het niet gekund. Ik heb ergens vandaan de kracht hiervoor gekregen.’

Ook na het overlijden van Hennie heeft hij liefde gekend: vijfeneenhalf jaar hadden hij en Chrisje Timmerman, die een jeugdvriendin van Hennie en Frans was, een relatie. Naast het moeten loslaten van zijn kinderen Frans, Wilma en Alison en van zijn kleinkinderen vond Frans het vooral verdrietig dat Chrisje opnieuw alleen zou komen te staan.

Op dinsdag 29 september namen we afscheid van Frans in een dienst in de Eshof. Ontroerend was de brief die kleinzoon Coen voorlas; een brief die hij ook aan zijn opa had voorgelezen. Hierna hebben we Frans begraven bij Hennie in het graf.